Dispepsija ili loša probava predstavlja stanje praćeno trajnim ili povremenim bolom ili nelagodom u gornjem dijelu stomaka (abdomena). Obično se opisuje kao prerana sitost, osjećaj nadutosti poslije jela i zamor s mučninom.

Nagon za povraćanje

Često tegobe mogu biti praćene nagonom na povraćanje i žgaravicom. Simptomi mogu trajati jako dugo i po karakteru se mogu svrstati u smetnje varenja nalik čiru na želucu, smetnjama crijevnog motiliteta kao i refluksnoj dispepsiji. Često se ne mogu razdvojiti te tri skupine, pa su terapijski tretmani složeni.

Prema nekim studijama, manje od 50 posto bolesnika javlja se ljekaru zbog takvih problema iako je stresni faktor koji je pridodat ovim tegobama, kao i kod drugih bolesti, inicijator traženja medicinske pomoći.

Uzrok loše probave mogu biti razne bolesti: tumori želuca, bolesti žučne kese, bolesti gušterače, refluksna bolest jednjaka itd. Ulkusna bolest se ubraja u najvažnije uzroke dispepsije, a definitivnu dijagnozu može dati pregled gornje probavne cijevi: gastroskopija.

Probleme mogu izazvati i lijekovi - antibiotici (ampicilin i eritromicin), preparati kalija, lijekovi za proširenje respiratornih puteva, za pojačanje srčanog rada. Takvim pacijentima i samo smanjenje doze može donijeti poboljšanje.

Nadutost i loša probava često se mogu sresti i kod psihičkih bolesnika. U ovakvim situacijama koje su predstavljene depresijom i paničnim strahom neophodni su psihijatrijski tretmani.

Ovi problemi prate i dijabetičare, osobe sa smanjenom funkcijom štitne žlijezde, bolestima krvnih sudova srca, malignim oboljenjima probavnog trakta te poremećajima pri apsorpciji minerala - hipokalcemija.

Iako se zbog ovakvih tegoba pacijenti rijetko javljaju ljekaru, postoje simptomi koji se ne smiju zanemariti i zbog kojih obavezno treba zatražiti stručnu medicinsku pomoć!

Oni se manifestiraju stalnim gubitkom na težini, problemom gutanja koje je često bolno, iscrpljenošću i lošom krvnom slikom, učestalim povraćanjem, promijenjenom bojom kože, koja je žuta, i pojavom povećanih limfnih čvorova pri pregledu stomaka.

Osnovne pretrage

Osnovne pretrage koje treba obaviti bile bi: fizikalni pregled pacijenta, gastroskopija gornje probavne cijevi, hormoni štitne žlijezde i standardna laboratorija.

Dugotrajna uzimanja nesteroidnih antireumatika uzrokuju asimptomatske lezije sluznice u 60 posto, a ulkus u 10-30 posto bolesnika. Kafa i alkohol stimuliraju sekreciju kiseline te mogu na taj način dovesti do nastanka loše probave, a isto tako pospješuju gastroezogfagealnu bolest.

Druge bolesti i probava

Broj bolesti koje izazivaju lošu probavu raste sa starosti pacijenta, jer se smatra da svaki čovjek između 45-55 godina boluje od prosječno četiri hronične bolesti. Apsolutni limit za detaljan pregled gornje probavne cijevi (gastroskopija) bila bi starosna dob od 55 godina, kako preporučuje američko gastroenterološko društvo. Naročito veliki rizik imaju pacijenti s pojavom maligniteta probavnog sistema, kao i oni koji već imaju stalne tegobe koje traju duže od tri mjeseca, a praćene su krvarenjem u stolici, opstipacijom i povraćanjem tamnog sadržaja.

Dnevni Avaz